سرباز و توپ‌چى و غلام‌هاى زيادى در چالميدان روزگار مىگذراندند . كمبود مسكن در تهران باعث مىشد كه افراد كم درآمد قسمتى از خانهء خود را كه احتمالا فقط يك اتاق بود ، اجاره بدهند يا بفروشند . دكتر پلاك اطريشى يكى از استادن دارالفنون مىنويسد : ثروتمندان مستأجر نداشتند و فقط غريبه‌ها و كسانى كه محلى نبودند ، خانهء ديگران را اجاره مىكردند . به نظر مىرسد كه خارجيان نيز بيشتر اوقات خانه اجاره مىكردند . بعضى از افراد تا 10 مستأجر داشتند و صاحب‌خانه با مستأجرين خود در يك‌جا زندگى مىكرد ، ولى بازاريان مستأجر نداشتند . شايد به دليل اين‌كه از وضع مالى بهترى برخوردار بودند . نجم الملك مىنويسد : « تجار و ارباب قلم . . . هيچ اجاره‌نشينى به خانه خود راه نمىدهند » . آنها غالبا يك زن ، يك يا دو طفل ، يك كنيز ، يك خدمتكار ، و يك نوكر يا خانه‌شاگرد داشتند . اقليت‌هاى مذهبى نيز ظاهرا مستأجر نداشتند . 3 نجم الملك در آمار 1286 ه . ق ، تعداد نفوس را 256 ، 147 نفر ثبت كرده كه از اين تعداد 480 ، 8 نفر سرباز بودند . ضمنا نجم الملك ميانگين تعداد نفرات را در هر خانه 16 نفر ذكر كرده است . 4 بر همين مبنا جمعيت تهران در 1269 ه . ق ، معادل 952 ، 125 نفر بوده است . ظرف مدت 17 سال ، در حد فاصل بين آمار سال 1269 تا 1286 ه . ق ، رشد جمعيت 8 ، 0 % بود . گيلبار يكى از محققان ، رشد جمعيت ايران را در اين وقت بين 5 ، 0 % تا 1 % محاسبه كرده است . 5 بدون شك در طول قرن گذشته ، بيمارى و با و قحطىهاى پىدرپى كه بارها در ايران و تهران رخ داد ، از تعداد جمعيت كاسته و مانع رشد آن مىشد ، چنان‌كه گيلبار نيز اشاره بدان دارد . ولى علىرغم اين سوانح ، مهاجرت از ولايات به تهران باعث توسعهء اين شهر بود ، در سال 1320 ه . ق ، جمعيت تهران ( بر مبناى محاسبه 16 نفر در هر خانه ) به ميزان 400 ، 244 نفر افزايش يافت . بنابراين ظرف مدت 31 سال ، رشد جمعيت 5 ، 1 برابر شد كه با آن‌چه گيلبار در زمينه رشد جمعيت ايران در اوايل قرن بيستم محاسبه كرده است ، برابر است . طبق آمار نجم الملك در سال 1286 ه . ق ، به دنبال توسعه شهر تعداد 853 ، 16 نفر ، يا 11 % جمعيت بيرون دروازه‌ها سكنى داشتند . بنا به گفته نجم الملك قيمت زمين خارج از شهر بالا رفته بود و مردم حتى روى حصار قديم - كه خراب شده بود - خانه ساخته بودند . 6 يكى از دلايل دولت براى ساختن حصار جديد ، آن بود كه افرادى را كه خارج از ديوار شهر زندگى مىكردند را دربر بگيرد . بنابراين